Batenburg is vandaag de dag een pittoresk plaatsje aan de Maas. Er zijn ruïnes te zien van wat ooit een imposante burcht moet zijn geweest. Waarom was het kleine Batenburg in de late Middeleeuwen zo’n grote machtsfactor in de regio? Waarom had de grote stad Nijmegen de Heren van Batenburg vaak nodig en waarom waren er ook vele conflicten? Historicus Kees van Galen neemt je op 19 mei mee naar de Reformatie en het begin van de Tachtigjarige Oorlog in Batenburg en Nijmegen. 

De Heren van Bronckhorst Batenburg waren in de 15e eeuw het rijkste en machtigste adellijke geslacht in het Kwartier van Nijmegen. Nijmegen was de belangrijkste stad van het Hertogdom Gelre. De Heren van Batenburg waren geen vazal van de hertog, maar direct van de keizer. Batenburg had eigen visrechten, een munt, rechtspraak en mocht tol heffen bij de Maas. Die onafhankelijke positie botste meermalen met de belangen van Nijmegen. De 16e eeuw was een tijd van grote veranderingen. Tijdens de Reformatie kwamen Nijmegen en Batenburg tegenover elkaar te staan. Nijmegen moest niets hebben van de Opstand, totdat de stadin 1591 door Maurits werd gedwongen de kant van de Republiek te kiezen. Batenburg stond juist aan de wieg van de Reformatie, de jonkheren van Batenburg behoorden tot de eerste Geuzen en vochten aan de zijde van Willem van Oranje. Ze betaalden daarvoor een hoge prijs.