Cover photo for Lezing: Plan-Frederiks – een onderbelicht verhaal uit WO II by Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Lezing: Plan-Frederiks – een onderbelicht verhaal uit WO II

Details

Wednesday, Aug 26, 2026, 20:00 - 21:00

In de loop van 1941 werd steeds duidelijker dat men alle Joden uit Nederland wilde deporteren naar concentratiekampen. In 1942 begonnen de deportaties op grote schaal. Zo vond op 17 en 18 november in Nijmegen een grote razzia plaats. Een groot deel van de Nijmeegse Joden werd in de Gemeentelijke HBS aan de Kronenburgersingel verzameld en naar Westerbork getransporteerd. Secretaris-generaal van het departement van Binnenlandse Zaken, Karel Johannes Frederiks, protesteerde bij Höherer SS-und Polizeiführer Rauter tegen de anti-Joodse acties. Dat hielp niet, en dus stelde Frederiks een lijst op op met Joden van maatschappelijk belang die beschermd moesten worden tegen transport naar de concentratiekampen. Ook enkele Nijmegenaren kwamen op de lijst te staan.

De Duitsers stemde in met een lijst van vrijgestelde Joden. Frederiks kreeg toestemming om een lijst met driehonderd mensen te maken. Later mochten er uiteindelijk zevenhonderd mensen op de lijst staan. De Joden op de lijst hoopten dat ze niet naar een concentratiekamp zouden worden gestuurd. Maar het bleek al snel dat de SS zich weinig aantrok van de lijst Frederiks. Zo werden enkele mensen op de lijst werden ondanks hun vrijstelling tijdens een razzia opgepakt en naar Westerbork gestuurd. Het leek Frederiks het beste om de mensen op de lijst op centrale plekken bijeen te brengen, in de hoop dat ze daar veilig zouden zijn. Hoe het met deze Joden afliep hoor je van de historicus Martijn Veenhuijsen. Hij brengt een zelden verteld verhaal uit de Tweede Wereldoorlog tot leven. 

Tickets